Logo weekkrantoostgelre.nl


In café Street had historicus Dirk van der Meer over de Joodse families die in de naastgelegen, onlangs gesloopt, panden woonden. Foto: Eveline Zuurbier
In café Street had historicus Dirk van der Meer over de Joodse families die in de naastgelegen, onlangs gesloopt, panden woonden. Foto: Eveline Zuurbier

Sprekend herdenken langs joodse huizenroute

Een gemeenschap van meer dan honderd joodse Groenloërs gaat op de foto wanneer de synagoge in de plaats honderd jaar bestaat, in 1922. Na de oorlog is daarvan een handjevol overlevenden teruggekeerd. Toen Harry Philip zag dat er andere mensen in het huis van zijn ouders woonden, emigreerde hij naar Australië.

Door Eveline Zuurbier

GROENLO - Voor de eerste keer vond zaterdag de Open Joodse Huizenroute plaats. Op vier locaties verspreid in Groenlo deelden getuigen, nazaten en bewoners hun verhalen. "De Stolperstenen zijn gelegd en wat doe je dan om de verhalen levend te houden?" zegt Anne Nales van de organiserende stichting Stolperstenen. "We doen veel via de scholen, maar deze dag is een nieuwe vorm."

De verhalen, die enkele tientallen bezoekers bij de huizen waar tot en met razzia's, verraad of andere dwang joden wonen, zijn persoonlijk en triest te gelijk. De verhalen zijn gedetailleerd en dat maken ze intrigerend. In café Street, waar de Utrechtse historicus Dirk van der Meer vertelt over de joodse families die meer dan anderhalve eeuw naast dit horecapand leefde, is de leegte dubbel zo hard voelbaar. De naastgelegen panden aan de Kevelderstraat zijn gesloopt, de laatste sporen definitief gewist. Van der Meer heeft zich tegen de sloop verzet. Achter de geplamuurde muren zaten twee monumentale panden met een rijke historie. Eerst had moeder Jetta Heimans er een 'beleenbank'. Later runde Salomon Heimans er een groothandel in textiel, waarvoor breisters de Grolse wanten leverden. Voor zijn verhaal heeft hij veel onderzoek moeten verrichten.

De geschiedverhalen zijn met de mensen zelf of de generatie die de oorlog meemaakte mee het graf ingegaan. Ook omdat de joodse gemeenschap geen lid mochten worden van verenigingen - die waren in Groenlo katholiek - waren ze op zichzelf en eigen vriendenkring aangewezen. "Hulp vragen of onderduiken was moeilijk voor ze."

Eveline Zuurbier
Reageer op dit nieuws 1