Logo weekkrantoostgelre.nl


Ook vluchtelingen herdenken. De oorlogen in hun land herinneren aan verschrikkelijke gebeurtenissen.
Ook vluchtelingen herdenken. De oorlogen in hun land herinneren aan verschrikkelijke gebeurtenissen. (Foto: Eveline Zuurbier)

Jeugd anders aanspreken over de oorlog: tocht 'Fietsen in vrijheid geeft je gevoel bij de monumenten

Twee jaar geleden trad in Lichtenvoorde een nieuwe lichting comitéleden aan om een eigentijdse vorm te geven aan de Nationale Dodenherdenking op 4 mei. Vanzelfsprekend met respect voor de slachtoffers en alle eer bewijzend aan de mensen die in de Tweede Wereldoorlog gestreden hebben voor onze vrijheid. Zij hebben gruwelijkheden en onmetelijke angsten doorstaan. Maar hoe betrek je de jeugd en hoe maak je de jonge generatie bewust wat oorlog inhoudt? Van discriminatie tot genocide en van bommenwerpers hier tot raketaanvallen in Syrië. De Tweede Wereldoorlog speelde 73 jaar geleden bij jou in de straat! Nu de generatie die de oorlog meemaakte uitsterft, rijst de vraag: hoe moet het verder met het doorgeven van de vrijheid die helemaal niet zo vanzelfsprekend is? Broddy Wolterink, comitélid, stelde met Laurens Wopereis van de KBO een fietstocht samen langs tal van 'monumenten' die de oorlog plaatsen in het wereldbeeld van nu.

OOST GELRE - Het uitzetten van de fietstocht 'Fietsen in vrijheid' blijkt een brug over de scheidslijn van geschiedenisverhalen te zijn die zich in de tijd hebben ontwikkeld. De verhalen bij monumenten, bij namen geven inzicht in vroegere tijden en zijn tot op de dag van vandaag van invloed op jezelf en hoe jij je verhoudt tot de wereld om je heen, verhaalt Broddy Wolterink. Hij ondervond het zelf. Door de fietstocht besefte Wolterink dat buiten 4 mei de geschiedenis nauwelijks wordt aangeroerd.

Het motief voor Nationale Dodenherdenking moet niet verstarren in een vanzelfsprekendheid dat eens per jaar passeert. "Ik ben van alles tegengekomen bij het uitzetten van de fietstocht. Ik ontdekte dat ik jarenlang langs straatnaambordjes ben gefietst zonder acht te slaan op de namen van deze verzetsstrijders. Bij Lucia Beerten van de oudheidkundige vereniging Zuwent heb ik door haar verhalen gevoel gekregen bij monumenten in het landschap.

Indrukwekkend verhaal
De fietstocht op 5 mei is voor mij persoonlijk een indrukwekkend verhaal geworden. Ik heb zoveel mensen leren kennen. De Stolperstenen bijvoorbeeld zeggen mij nu veel meer dan een steen in de stoep met een naam erop. Ik werd stil van de vliegtuigonderdelen die in het AVOG's Crash museum te zien zijn. Elk onderdeel heeft een verhaal met impact. Ook daar jongens op een film die hun leven hebben gegeven. Ze liggen hier in Lichtenvoorde begraven, overzees ver weg van hun familie en vrienden. Dat betekent nogal wat, je zoon in Europa laten." Nu zullen slachtoffers worden overgebracht, zoals dat met de slachtoffers van de MH17 ook gebeurde. Wolterink vindt het dan ook vanzelfsprekend dat wij het samen belangrijk vinden deze jongens te herdenken. "Jullie zijn overzee en wij hier vinden het belangrijk dat er een bloemetje bij de graven wordt gelegd."        

Vanuit de uitvaartbranche
Broddy Wolterink is werkzaam in de uitvaart en heeft bijna dagelijks te maken met verdriet, onmacht en dankbare herinneringen. Mede om die redenen meldde hij zich twee jaar geleden na een oproep in de krant voor het 4 mei Comité. Hij wil een bijdrage leveren aan de herinneringen en wel zo dat jongeren oorlogsverhalen beter begrijpen. "In de uitvaartbranche probeer je je zoveel mogelijk in te leven. Het verdriet kan je niet wegnemen, maar je kan wel meeleven en steun of bevestiging geven. Ik kan me heel goed voorstellen dat bij de bloemlegging bij de graven van de piloten dit voor kinderen niet meer is dan een steen met een naam van een geallieerde. Een monumentje in een stiltehoekje op school daar krijg je rillingen. Dan kun je de parallel trekken en spreekt het graf en de herdenking op 4 mei aan."

Wolterink kreeg het idee voor een fietsroute door een verhaal zoals Jan Terlouw vertelt in zijn boek Oorlogswinter te vertalen naar een opdracht voor leerlingen. "Stel, je krijgt de opdracht een jas van A naar B te brengen en de rest van jouw klas krijgt de opdracht op jacht te gaan naar een bijzondere jas. Kun je dan voorstellen hoe ontzettend moeilijk dat is om onderweg niet gepakt te worden? Vanuit deze gedachte is de fietstocht ontstaan. Het gaat om de verhalen die er achter schuil gaan waarbij je een voorstelling krijgt hoe en waarom zoiets is gelopen. En ik ben zelf een fietser. Ik fiets liever dan dat ik loop."

De vorige generatie die Nationale Dodenherdenking organiseerde, deed dat eervol, in stilte en niet te veel zeggen. Nu komen vragen van: wat is dat? De generatie die het nu doet is mondiger, vrijer van aard, weet Wolterink. "Wij vertalen dat naar de kinderen zelf. Bondig gezegd: zorg dat je er zelf niet komt te liggen. Zorg ervoor dat vrede en vrijheid worden bewaard."

Bevrijdingsvuur
De fietstocht 'Fietsen in Vrijheid' is een van de activiteiten die op Bevrijdingsdag zaterdag 5 mei op het programma staan. Tot op heden was er nog niets op Bevrijdingsdag in Oost Gelre te vieren. Dat er nu aandacht is om na de herdenking op 4 mei ook de vrijheid te vieren, is ontstaan door Lopersgroep'90 uit Lichtenvoorde en Lopersvereniging Groenlo. Zij kwamen met het voorstel het Bevrijdingsvuur, dat in de nacht van 4 en 5 mei in Wageningen bij Hotel De Wereld wordt ontstoken, in een estafetteloop naar Oost Gelre te brengen. Het Bevrijdingsvuur is hét symbool voor nationale eenheid en voor leven in vrede en vrijheid. Het bracht de bestaande 4 mei comités in Lichtenvoorde en Groenlo bij elkaar. Oost Gelre had nu een activiteit om op 5 mei Bevrijdingsdag te vieren. In het lange eerste weekend van mei draagt de estafette bij aan een groeiend programma om te herdenken, herinneren en het waarom van vrijheid vieren beter te beseffen. De lopers zijn om 9 uur bij De Radstake. Van daaruit lopen zij een route langs alle dorpen in Oost Gelre. De fietstocht zal op bepaalde punten de route van de lopers snijden. In elk dorp van Oost Gelre wordt een vuur ontstoken. Wolterink: "In de voorbereiding ben ik in Zwolle geweest. 'Jullie komen naar ons toe?' dat was alom veelzeggend dat zij niet werden uitgesloten. Ook in Zwolle zijn verhalen."

Symboliek
Wolterink ziet in het vuur dat de lopers bij de dorpen in Oost Gelre brengen een symboliek waar op geacteerd kan worden. "Als de scholen het vuur zien, het daar in de buurt ontstoken wordt, zal het ook in de harten van de scholen gaan branden." De loop- en de fietsroute verbinden de oorlogsverhalen toen met wat er nu in de wereld aan de hand is. Beide geven kennis die resulteert in meer oog voor de gebeurtenissen van toen, de bijbehorende namen en de vooruitgang die wij geboekt hebben. Wolterink prijst zichzelf dat hij oud KNIL-militair Aloys Roemaat nog gekend heeft. Zijn verhaal leidde Wolterink naar de herdenking in Roermond van de oud-Indiëgangers. "Dat daar, komt bij je binnen."

Reageer als eerste
Meer berichten

Shopbox