Sterrenwachter Joop Hubers bij zijn telescoop in de tuin van zijn woonhuis. (Foto: Eveline Zuurbier)
Sterrenwachter Joop Hubers bij zijn telescoop in de tuin van zijn woonhuis. (Foto: Eveline Zuurbier) (Foto: Eveline Zuurbier)

'Wij leven 8 minuten in de verleden tijd'

In december zijn we bewuster van de klok, van de tijd die voorbij tikt. De kerstdrukte proberen wij mensen onder controle te houden met een planning van wat er ons te doen staat. We schieten door de tijdsdruk in de kerststress. Alleen als we slapen is het 'over'; de rust heerst. Ook beseffen dat rond 21 december de dag het kortst is: de zonnewende vindt plaats. Traditiegetrouw verschijnen in de journaals televisiebeelden van de Big Ben in Londen wanneer we het nieuwe jaar ingaan. Big Ben klinkt als 'big bang', de oerknal, het begin van het heelal zo'n 13,8 miljard jaar gelden. Wat zijn lichtjaren tegenover een etmaal? We stellen de vraag aan Joop Hubers van Sterrenwacht Lidanfurt in Lichtenvoorde.

(door Eveline Zuurbier)

LICHTENVOORDE - Wist je dat wanneer je naar de sterrenhemel kijkt, je eigenlijk naar het verleden kijkt? Het licht van de sterren, planeten en de zon reist namelijk duizenden tot miljoenen lichtjaren om ons hier in het heden te bereiken. We kijken dus - van wat wij bestempelen met 'leven in het Nu' - naar het verleden.

Voor Joop Hubers uit Lichtenvoorde is die fascinatie zijn hobby geworden. Hij is sterrenwachter, heeft een grote telescoop in tuinhuisje met een koepel achter zijn huis staan. Zijn telescoop noemt hij ook wel 'zijn tijdmachine'. Voor de machine heeft hij tal van opzetlenzen om dieper weg in de tijd te kijken. Terwijl we op aarde ons voorbereiden op het bereiken van één nieuw jaar: het 2020ste jaar ingaan, praat Joop over de ongrijpbare lichtjaren. Wat is een lichtjaar in het luchtledige? Toch een heel simpel begrip: één lichtjaar is de afstand dat het licht gemiddeld aflegt in een jaar. "Het licht dat we nu zien is 30.000 jaar geleden vertrokken uit het centrum van het melkwegstelsel." Dat licht heeft ons nu bereikt. Joop tuurt met de telescoop bij helder weer het heelal af. Daar ziet hij continue veranderingen. De observatie kun je in het klein vergelijken met door de verrekijker naar het landschap kijken en zien wat daar verderop gebeurt. Als je het heelal inkijkt, ontdek je in welke rusteloze materie wij op aarde leven. Wij maken zoveel bewegingen. Je beweegt en draait alle kanten op."

Mooie waarnemingen
Mooie waarnemingen fotografeert hij. "Wat je ziet zijn de lichtinvallen en de weerkaatsing ervan. Donkere plekken zijn de schaduwen die in het licht de contouren vormen van een krater of een berg." Is het waarnemen van het heelal in Lichtenvoorde anders dan in Amsterdam of Berlijn? "Vanuit Amsterdam nauwelijks, maar vanuit Berlijn wel. Daar zit ongeveer een uur tijdverschil tussen met Lichtenvoorde."

Joop kan er ook 'onze' vier seizoenen in zien. Op het noordelijk halfrond, waar Nederland ligt, is Orion in de winter niet te missen. Je kan dit sterrenbeeld met het blote oog zien. Orion heeft de vorm van een zandloper. Feitelijk beschijnen hemellichamen elkaar. "Wat je ziet is de weerkaatsing. Het twinkelen van gloeiende sterren is de afkoeling het verschil van koude en warme lucht."

De zonnewende is het omslagpunt die de zon maakt. Tot 21 december kwam de zon vanuit ons zichtveld steeds later op en daarna weer vroeger." Officieel begint de winter, maar eigenlijk is die dan voorbij. We groeien naar het licht van de lente toe. "Het zonlicht doet er 8 minuten over om ons te bereiken. Kijk je naar de zon, dan kijk je 8 minuten terug in de tijd. Dat is waarom we niet kunnen ingrijpen als een Mars-landing mislukt. Het is dan 8 minuten geleden gebeurd. Tijd is een abstracte eenheid, om te weten dat we het over dezelfde waardes hebben."

Sterrenwacht
Het radiomoment over de eerste Russische satelliet (kunstmaan) die in een baan om de Aarde werd gebracht en het 'blieb-contact', wekte de interesse voor astronomie. Joop Hubers kocht zijn eerste telescoop bij Wehkamp. In augustus 2015 opende Joop zijn sterrenwacht aan de Bernard van Meursstraat 25.

Meer berichten