Boer Jan Hulshof bij zijn Fleckvieh koeien in de koeienserre.
Boer Jan Hulshof bij zijn Fleckvieh koeien in de koeienserre. (Foto: Eveline Zuurbier)

Hittestress voorkomen op boerderij: 'Schone drinkplekken en vaker voeren'

'De beesten extra aandacht geven, zorgen voor voldoende drinkplekken, schoon drinkwater, koeien en jongvee voldoende schaduw bieden, 's nachts weiden, extra ventileren in stallen en niet onbelangrijk: ze vaker voeren'. Agrariër Jan Hulshof somt tal van maatregelen op om hittestress op zijn boerderij tegen te gaan. De droogte van het land tegengaan is een lastiger verhaal.

(door Eveline Zuurbier)

MARIËNVELDE - In principe reageren boerderijdieren hetzelfde als mensen wanneer de buitentemperatuur boven de dertig graden uitstijgt. Dat is rustig blijven en niet teveel inspannen. Ook hebben ze minder trek in eten, maar dat is desastreus voor de productie van melk. "Vaker en in kleinere hoeveelheden zijn opties. Op warme dagen zijn we drukker. Het voer dienen we fris te houden. Dat betekent: de kuil niet te ver afgraven, voorkomen dat los voer gaat broeien en de koeien meer in de gaten houden."

Wanneer de kwaliteit van het voer achteruit gaat, de voeropname daalt, daalt de productie en die heb je er niet zomaar weer bij. Een koe moet daarvoor blijven herkauwen en dat kost energie. Volgens Jan Hulshof daalt de melkproductie sowieso op dit soort dagen. Gemiddeld geven koeien 5 liter minder. Het gemiddelde op Hulshofs bedrijf ligt op zo'n 30 liter per koe per dag. "Maar als een koe te ver wegzakt, dan komt ze niet meer op hetzelfde prestatieniveau. Ze worden ook minder tochtig (red. bronstig). Het is voor ons een hele uitdaging om de conditie van koeien op peil te houden."

Zorgen voor verkoeling, 's nachts de wei in, in plaats van overdag, een stal waar het goed doorwaait en zorgen dat koeien in de buurt blijven van de melkrobots zijn cruciaal om hittestress te voorkomen. Melkkoeien zijn het beste te pas wanneer het buiten 10 graden is, aldus Jan Hulshof. De koeien hebben op de Mariënveldse boerderij de keuze om in de serre, de weide of in de stal te gaan liggen herkauwen.

Dor en droog
De weilanden in de Achterhoek ogen dor en droog. Rondom Hulshofs bedrijf is dat niet anders. "We kunnen niet beregenen. Afgelopen herfst zijn de weiden weer snel groen geworden en ik heb niet hoeven inzaaien. Hier zit humus in de zandgrond, maar dat is niet overal het geval."
Ook Hulshof is door de geringe groei van gras begonnen aan de wintervoorraad voer. "Ja, je teert in en dat kan wanneer het weer vaker extreem is problemen geven. Het is het tweede jaar op rij."

Toekomstbetendig
Of het tot een erosie komt van de bodem? Jan Hulshof heeft een groot vertrouwen in Wageningen. "Er zullen nieuwe grassoorten ontwikkeld worden met meer kruiden en een diepere beworteling", vertelt hij berustend.
Hulshof heeft zijn bedrijf toekomstbestendig willen maken en de kringlopen sluiten. Hij had zijn zinnen gezet op minder koeien en volledig hooi voeren, maar 'geen opvolger' heeft hem doen besluiten zijn bedrijf nu aan te bieden aan de markt en verder te gaan als agrarisch coach en als paringsdeskundige voor Fleckvieh.

Meer berichten