Het kermisterrein is gemarkeerd met ook fotopanelen met afbeeldingen uit het verleden.
Het kermisterrein is gemarkeerd met ook fotopanelen met afbeeldingen uit het verleden. (Foto: Eveline Zuurbier)

175 jaar Grolse kermis: 'We zijn heel open; het is een volksfeest voor iedereen'

De Grolse kermis mag in vergelijking met het Grolse carnaval en het Lichtenvoordse corso als een kleiner feest ogen, maar 175 jaar bestaan is niet niks. Een nieuwe vlag geeft uiting aan die jarenlange verbondenheid. Het is een volksfeest voor iedereen en dat blijft hét, aldus de organisatie. De Grolse kermis is een tentfeest op een feestterrein: laagdrempelig, kermis is ontmoeten, verbinden en is gratis toegankelijk. Alleen voor een biertje en de attracties moet je gespaard hebben.

(door Eveline Zuurbier)

GROENLO – Noem het woord 'kermis' in Groenlo en de verhalen barsten los. Onder het genot van een glas Grols spraakwater worden ze met bravoure verteld. Hoe de kermis in 1844 tot stand is gekomen, vraagt enig speurwerk. Het antwoord komt niet van de plaatselijke historische vereniging. Die zegt geen documentatie te hebben. Het is oud-secretaris Willie Zieverink die vrijdagmiddag na de opbouw van het kermisterrein speciaal naar huis fietst om enkele mappen op te halen. Die heeft hij van wijlen Harrie Blanken, ook een bestuurder destijds, overgedragen gekregen. Bij terugkomst in de muziekkoepel bladeren we door de boeken.

Corné van den Berg, vrijwilliger heeft huidig voorzitter Marcel Oldenkotte dan al beloofd het gehele analoge archief digitaal beschikbaar te maken. Hij is er al aan begonnen. Het kermisterrein aan de Maliebaan is omheind met zeilen waarop een collage aan oude foto uit het verleden afgelopen weekend te zien waren. Toen kwamen ze erachter dat er heel veel verhalen onder de mensen leven en zij ook foto's en ander archiefmaterialen op zolder hebben liggen. Dat zouden ze graag bijeen willen brengen in een Grolse kermisarchief.

Spraakwater en anekdotes
Vrijdagmiddag wordt één anekdote uit het verleden verteld, die op deze kermismaandag opnieuw historie zal schrijven. Willie Zieverink weet het zich als de dag van gisteren te herinneren. "Het was in het jaar dat Willy Everink koning werd. Dat was in 1986. Het koningsschieten duurde abnormaal lang. Achthonderd schoten waren er nodig voordat de vogel naar beneden viel. Op een gegeven moment dreigde 's middags het bier geheel op te raken. "Met Frans Rooks hebben we een aanhanger vol bier gehaald bij de Grolsch. Wat is Groenlo en de kermis zonder bier? En om vijf uur was de vogel er nog niet af.
Toen moesten we nog een keer naar de fabriek. We hebben het bier rechtstreeks van de band gehaald en met twee heftrucks kwamen we aanrijden. Dat is nu niet meer voor te stellen", lacht Zieverink. En wat blijkt? Afgelopen maandag zijn er 869 schoten nodig en sneuvelt het record van 1986. Bier, dat had deze kermiseditie genoeg voorradig, want halen in Enschede is te ver.

Kermisoproeren
Tussen 1876 en 1899 overleefde de Grolse kermis meerdere kermisoproeren die dan gaande zijn in diverse steden in het land. Door te veel dronkenschap en onzedelijk gedragingen verbieden gemeenteraden de kermis. "In Grolle is de kermis altijd doorgegaan. We hebben ups en downs gekend", vertellen Zieverink en Oldenkotte. Veertien jaar geleden reed de laatste corsowagen door de straten en sindsdien sieren bloemenpanelen het feestterrein.

"Twee optochten en daarvoor wagens bouwen, ging niet meer." Harrie Blanken schrijft bij aanvang van het 150e jubileumjaar (1993) aan Willy Zieverink: "in de jaren tachtig van de vorige eeuw traden besturen af wanneer er bij een oproep om samen een leuk programma af te werken, te weinig belangstelling bestond. Grollenaren hokten liever samen in de kroeg om er daar stevig tegenaan te gaan. Met name de geestelijkheid wilde liever een feest in goede banen leiden en daarmee de 'drankgelagen' de kop in drukken. Ook toen trokken vergadering alleen volk wanneer er problemen waren." Een aantal jaren geleden heeft de organisatie gemeend het Grols spelspektakel te schrappen. "De animo was dusdanig gedaald dat we ons af vroegen moeten we er nog mee doorgaan. Maar hoe moet je dan een kermisfeest starten, was de vraag. Na een oproep en vriendengroepen persoonlijk benaderen is het nieuw leven begonnen. Nu hebben we opmerkingen gehoord als volgend jaar doen wij ook mee, want dit is super leuk."

De bielen geslepen
Waarschijnlijk heeft de Grolse kermis al ruim voor de officiële oprichting bestaan. Groenlo is door de eeuwen heen een handelsstadje geweest met heel wat markten. Van heinde en ver kwamen de kooplui en de boeren naar de stad. De kermis werd gehouden op de zondag ter herdenking van de inwijding van een kerkgebouw. Dit was reden om het jaarlijks te herdenken met een ker(k)mis. Met de komst van pastoor Boschker, geboren in Vragender, kreeg het verenigingsleven een flinke impuls. De schutterij en daarmee ook de kermis 'kregen nieuwe gal', schrijft Harrie Blanken. "De uniformen, vaandels en geweren werden opgepoetst, de bielen geslepen. Feest in de stad!" En dat is het volgens Henri Walterbos nog steeds. "Mensen treffen elkaar op de kermis. Ik weet dat ze uit Canada kwamen voor een weerzien op de kermis. We zijn heel open en op de shirts die de vrijwilligers dragen staat niet voor niets: Grolse kermis voor iedereen."

De Grolse kermis kent bij het ochtendgloren op maandag de traditie van reveilleblazen als opmaat naar het vogelschieten. In vroegere jaren haalde Harmonie Spinola de schutters zo op om naar het schietterrein te gaan. Tegenwoordig doen dat de blazers van Grolse Wind. De schutterij kent een officiële oprichting in 1958. Het is dan een schietvereniging en kent koningsparen die in een koets vergezeld met corsowagens naar het stadhuis trokken voor de huldiging. "Vroeger vierde je kermis bij City, Meijer of bij Kock. In één van deze cafés was het 'koningshuis'."

Meer berichten