Archieffoto: Lex de Meester
Archieffoto: Lex de Meester

Bittere bijsmaak aan goede resultaten Wmo en jeugdzorg

Achterhoekse gemeenten zorgen goed voor hun inwoners. Woensdag kwam wethouder Hoenderboom met de onderzoeksresultaten naar buiten over hoe tevreden inwoners zijn die aangewezen zijn op hulp uit de Wmo en jongeren en ouders over de jeugdhulp. De tevredenheid over de gekregen hulp is wederom gestegen.

Eveline Zuurbier

OOST GELRE - Voor de jeugdhulp prijzen de jongeren en hun ouders de gemeente voor de onderlinge samenwerking tussen de betrokken partijen. Een compliment voor de gemeente Oost Gelre en voor verantwoordelijk wethouder Jos Hoenderboom. Maar aan de geboekte resultaten zit een nare bijsmaak. De gemeentelijke begroting laat een gat van 3 miljoen euro zien. De grootste oorzaak ligt aan de uitgave voor dit deel in het sociale domein.

"Laat ik voorop zeggen dat we het heel goed kunnen doen met alle betrokken vrijwilligersorganisaties. En het doet ons goed dat van mensen op het gemeentehuis de complimenten ontvangen: daar doen we het voor", zegt Hoenderboom. "Maar een slechte politieke keuze in Den Haag maakt dat we grote tekorten hebben en we gedreven worden in de richting van 'dan maar geen investeringen meer doen in voorzieningen voor de leefbaarheid'."

Hoenderboom baalt flink van de genomen beslissing die ook nog eens door bijna heel de Kamer werd omarmd: een verlaging van de eigen bijdrage naar een vast tarief van 17,50 euro per 4 weken voor huishoudelijke hulp, trapliften, dagbesteding of begeleiding. Daardoor loopt Oost Gelre al gauw zo'n 0,6 miljoen euro mis. Daarvoor is de Wmo niet in het leven geroepen en de zorg voor de juiste en goede jeugdhulp niet bij de gemeenten neergelegd. Het tergt Hoenderboom dat het Rijk een overschot van 10 miljard euro heeft en gemeenten op een houtje moeten bijten.

Wat is er aan de hand?
Gemeenten zijn genoodzaakt om onrechtmatige besteding van Wmo-geld, de uitvoering van de participatie en de jeugdwet te voorkomen en te bestrijden. Dit vraagt een zorgvuldige inrichting van het beleid en helder beleggen van verantwoordelijkheden. Gemeenten zijn daarom verplicht een zogenaamd cliëntenervaringsonderzoek te houden.
Dit geeft aan de in inwoners dat gemeenten geen gemeenschapsgeld over de balk gooien. "We zijn blij dat deze basis er ligt. De resultaten van de gehouden onderzoeken zijn een goed uitgangspunt om er meer werk van te maken in de richting van Den Haag", aldus Hoenderboom.

Wat de zorghulp uit de Wmo, participatie- en jeugdwet onbetaalbaar maakt is teveel bemoeienis van Den Haag. Dat hebben de Achterhoekse gemeenten reeds laten blijken via hun eigen partijen.

In 2015 hevelde het Rijk met een nieuwe wet (Wmo) de maatschappelijke ondersteuning over naar de gemeenten. Sindsdien geldt: wie het zelf kan regelen hoeft niet meer bij de overheid aan te kloppen. Daarmee verlaagde het Rijk de budgetten. Voor huishoudelijke hulp, dagbesteding en begeleiding van mensen kregen de gemeenten tot 40 procent minder geld.

Niemand tussen wal en schip
In de 'keukentafelgesprekken' gingen gemeenten voortaan zelf beoordelen hoeveel ondersteuning iemand nodig heeft. Korte lijnen, warme zorg leveren is het devies. "Niemand tussen wal en schip", heeft Hoenderboom regelmatig geroepen. De Wmo is er immers dat mensen zich geen zorg hoeven te maken of de zorg of ondersteuning die zij nodig hebben voor hen beschikbaar en betaalbaar is.
Om het verschil te maken vroeg de gemeente tot aan begin van dit jaar een eigen bijdrage, afhankelijk van het inkomen en vermogen. Wmo-gebruikers met een laag inkomen betalen in deze dus weinig en als je het echt niet konden betalen, dan had Oost Gelre nog wel ergens een potje, verduidelijkt Hoenderboom hoe de gemeente met zorgvragen omgaat.

Maar door het politieke besluit doen de 'rijkere' hulpbehoevenden berekenen dat ze bijvoorbeeld met de vaste lage eigen bijdrage een traplift kunnen krijgen of huishoudelijke hulp ingehuurd krijgen. De gemeenten zijn hun sturing daardoor voor een belangrijk deel kwijtgeraakt. Volgens Hoenderboom is er sprake van een dubbele verdamping van de gelden, gelden die je had kunnen investeren in voorzieningen voor de leefbaarheid.

De politiek in Den Haag is bij hun besluit uitgegaan de stapeling van eigen betalingen bij langdurige zorg die vooral de middeninkomens treffen.

Meer berichten